Zakup złota od lipca 2027: co zmienia unijne rozporządzenie AMLR

Od 10 lipca 2027 roku nowe zasady zakupu złota wprowadza AMLR. Przy płatności gotówką od 3 000 euro sprzedawca zweryfikuje Twoją tożsamość. Od 10 000 euro zastosuje szersze procedury niezależnie od formy płatności. Limit gotówki wyniesie 10 000 euro. Sprzedawca może też wymagać weryfikacji przy mniejszym zakupie, np. gdy ma wątpliwości dotyczące tożsamości klienta.

AMLR w skrócie – co to jest i od kiedy obowiązuje

AMLR to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 z 31 maja 2024 roku w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. W odniesieniu do handlu złotem będzie stosowane od 10 lipca 2027 roku.

Rozporządzenie opublikowano 19 czerwca 2024 roku. Działa bezpośrednio w państwach UE, dlatego jego stosowanie nie wymaga przepisania całej treści do polskiej ustawy. Państwa nadal muszą jednak dostosować odpowiednie przepisy krajowe. Podstawą opisanych zmian jest tekst AMLR w EUR-Lex, w szczególności art. 3, 19 i 80.

We wdrażaniu systemu uczestniczy AMLA, unijny Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu z siedzibą we Frankfurcie nad Menem. Opracowuje standardy i wspiera spójność nadzoru. Nie oznacza to jednak, że będzie bezpośrednio kontrolować każdego sprzedawcę złota.

Zakup złota dziś – kiedy sprzedawca sprawdza tożsamość

Obecnie polska ustawa AML obejmuje zwykłego sprzedawcę towarów w zakresie płatności gotówkowych od równowartości 10 000 euro. Odrębnie przepisy podatkowe wymagają już dziś ewidencjonowania sprzedaży złota inwestycyjnego z danymi umożliwiającymi identyfikację nabywcy.

Pierwsza zasada wynika z art. 2 ust. 1 pkt 23 oraz art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Uwzględnia także operacje powiązane. Inne obowiązki mogą dotyczyć sprzedawcy, który prowadzi także działalność kantorową.

Druga zasada wynika z art. 125 ustawy o VAT. Dlatego odpowiedź na pytanie, czy zakup złota jest rejestrowany, nie sprowadza się do progów AML: istnieje dokumentacja sprzedaży, nawet jeśli nie zachodzi obowiązek zastosowania pełnej procedury AML.

Zakup online przelewem lub kartą również pozostawia ślad płatności. Natomiast limit 15 000 zł dotyczący rozliczeń między przedsiębiorcami nie jest ogólnym limitem zakupów konsumenckich. Jeśli planujesz zakup złota na firmę, sprawdź te zasady osobno.

Trzy progi, które zmieniają się od 10 lipca 2027

Zakup złota za gotówkę będzie podlegał zarówno progowi weryfikacji tożsamości, jak i limitowi płatności. Odrębny próg szerszej procedury należytej staranności obejmie również transakcje opłacane przelewem lub kartą.

Poniższe porównanie dotyczy przede wszystkim osoby prywatnej kupującej złoto od przedsiębiorcy.

Od 3 000 euro gotówką sprzedawca objęty AMLR musi co najmniej ustalić, kim jesteś, i zweryfikować Twoją tożsamość. Nie wystarcza wyłącznie zapisanie deklarowanego imienia i nazwiska.

Od 10 000 euro przy transakcji sporadycznej stosuje szersze środki należytej staranności. Obejmują one także odpowiednie sprawdzenia dotyczące charakteru transakcji i ryzyka.

Limit płatności gotówką od 2027 roku wynosi 10 000 euro włącznie. Państwa mogą stosować niższe ograniczenia. Co istotne, przekroczenie progu weryfikacji nie oznacza samo w sobie zakazu zakupu.

Ile to w złotych

Przy kursie średnim NBP z 2 listopada 2026 roku, wynoszącym 4,4185 zł za euro, 3 000 euro odpowiada 13 255,50 zł, a 10 000 euro odpowiada 44 185 zł.

Obliczenia opierają się na tabeli nr 213/A/NBP/2026, ostatniej dostępnej podczas sprawdzania danych 3 listopada 2026 roku. Te przeliczenia pokazują, jakim kwotom odpowiadają progi przy wskazanym kursie. Równowartość będzie zależeć od kursu i zasad przeliczenia właściwych dla danego obowiązku.

Dla porównania: według odczytu wykresu StoneX Bullion oznaczonego datą 2 listopada 2026 roku, godz. 22:59:58, cena spot uncji złota wynosiła 3 577,70 euro. Po przeliczeniu wskazanym kursem NBP było to około 15 808,07 zł. Sama wartość kruszcu przekraczała więc 3 000 euro. Cena konkretnej monety lub sztabki obejmuje dodatkowo premię sprzedawcy.

Sprawdzaj aktualny kurs złota, ponieważ przykład z jednej daty nie określa przyszłej ceny ani liczby monet odpowiadających progowi.

Dealer kruszcu jako podmiot obowiązany

Od lipca 2027 roku zawodowy handel metalami i kamieniami szlachetnymi będzie odrębną kategorią działalności objętej AMLR. Zgodnie z art. 3 pkt 3 lit. e status sprzedawcy nie będzie już zależał wyłącznie od przyjmowania dużych płatności gotówkowych.

W praktyce oznacza to procedury, ocenę ryzyka, weryfikację klientów i dokumentowanie przeprowadzonych czynności. Możesz zostać zapytany o cel transakcji, a w uzasadnionych przypadkach również o źródło środków. Zakres pytań powinien odpowiadać sytuacji i rozpoznanemu ryzyku.

Trzeba przy tym odróżnić przechowywanie dokumentacji od zawiadomienia o podejrzeniu. Art. 69 AMLR przewiduje zgłaszanie podejrzeń właściwej jednostce analityki finansowej, w Polsce GIIF. Samo zebranie danych klienta nie oznacza automatycznie takiego zawiadomienia. Art. 77 reguluje natomiast przechowywanie dokumentacji.

Transakcje powiązane – kilka zakupów liczy się łącznie

Kilka zakupów może zostać ocenionych łącznie, jeśli są ze sobą powiązane. Rozdzielenie zamówienia lub płatności nie przesądza więc, że każdy fragment będzie traktowany jako niezależna transakcja.

Nie każdy kolejny zakup u tego samego sprzedawcy automatycznie oznacza jednak jedną transakcję. Znaczenie mają okoliczności, w tym wspólny cel, pochodzenie i przeznaczenie operacji oraz odstęp czasu.

AMLA opublikowała raport końcowy z projektem standardów dotyczącym tych kryteriów, datowany na 30 września 2026 roku. Dokument zakłada ocenę całokształtu okoliczności i nie daje podstaw do wskazania jednego uniwersalnego okresu sumowania wszystkich zakupów złota. Przyjęcie standardów należy do Komisji Europejskiej.

Osobną przesłanką weryfikacji jest nawiązanie stosunków gospodarczych. Jeśli zakup odbywa się w ramach stałych stosunków gospodarczych, obowiązek weryfikacji nie zależy wyłącznie od kwoty.

Limit gotówki dotyczy też skupu i zapłaty kruszcem

Limit z art. 80 obejmuje również przedsiębiorcę wypłacającego pieniądze za odkupione złoto. Działa w obu kierunkach, ponieważ przepis dotyczy przyjmowania i dokonywania płatności. Progi weryfikacji mają zastosowanie również wtedy, gdy sprzedajesz złoto dealerowi. Zgodnie z art. 19 ust. 6 lit. a AMLR na potrzeby tych progów dealer traktuje jako klienta także osobę, od której kupuje kruszec.

Jeżeli planujesz sprzedaż, sprawdź wcześniej warunki rozliczenia. Przykładowo StoneX Bullion opisuje własną procedurę na stronie skup monet i sztabek.

Definicja środków pieniężnych w art. 2 ust. 1 pkt 43 AMLR odsyła do rozporządzenia 2018/1672. Obejmuje ono między innymi złote monety zawierające co najmniej 90% złota oraz sztabki zawierające co najmniej 99,5% złota. Zapłata takim kruszcem również wymaga uwzględnienia limitu. Chodzi o złoto użyte jako środek zapłaty, nie o uznanie zakupu sztabki przelewem za płatność gotówkową.

Odrębne obowiązki mogą dotyczyć przewozu złota przez granicę.

Czego AMLR nie zmienia

AMLR nie wprowadza zakazu kupowania ani posiadania złota. Zmiany dotyczą zasad transakcji, obowiązków sprzedawców i przeciwdziałania przestępczości finansowej.

• Nie ustanawia ogólnego rejestru posiadaczy złota. Nie oznacza to braku ewidencji sprzedaży czy dokumentacji AML.
• Nie zmienia samo w sobie zwolnienia złota inwestycyjnego z VAT ani zasad PIT. Szczegóły rozliczeń wyjaśnia artykuł złoto inwestycyjne a podatki.
• Nie obejmuje unijnym limitem gotówki płatności między osobami fizycznymi działającymi prywatnie. Wyjątek nie dotyczy sprzedawcy występującego jako przedsiębiorca.
• Nie znosi niższych limitów krajowych. Wspólny unijny pułap nie oznacza identycznych ograniczeń w każdym państwie.

Zakup złota online przelewem lub kartą

Przelew i karta nie podlegają limitowi płatności gotówkowych, ale nie wyłączają obowiązków AML. Od 10 lipca 2027 roku transakcja sporadyczna od 10 000 euro będzie wymagać odpowiednich sprawdzeń również w sklepie internetowym.

Weryfikacja może być potrzebna także poniżej tej kwoty, między innymi przy nawiązaniu stosunków gospodarczych. Wspólne podstawowe wymagania obejmą sprzedawców w różnych państwach UE, choć szczegóły krajowe mogą się różnić.

Płatność przelewem lub kartą nie wyklucza weryfikacji klienta także obecnie. Przykładem jest StoneX Bullion, który nie prowadzi transakcji gotówkowych, a przy większych transakcjach lub kontrolach zgodności może poprosić o dokument tożsamości albo potwierdzenie adresu w ramach procedur KYC i AML.

Metody płatności w StoneX Bullion obejmują przelewy oraz płatności kartami Visa i Mastercard. Do przelewów w PLN StoneX Bullion udostępnia rachunek w polskim banku. Płatności dokonuje osoba, która składa zamówienie. Informacje o dokumentach i danych płatnika znajdziesz w sekcji najczęstszych pytań.

Co jeszcze może się zmienić przed lipcem 2027

Przed rozpoczęciem stosowania AMLR mogą pojawić się kolejne akty wykonawcze, wytyczne i zmiany polskich przepisów. Progi wynikają już z przyjętego rozporządzenia. Sposób wykonywania części obowiązków doprecyzują dodatkowe przepisy.

Dotyczy to zwłaszcza identyfikacji transakcji powiązanych i rozpoznawania stosunków gospodarczych. Sam raport końcowy AMLA nie zastępuje aktu przyjętego przez Komisję. Artykuł będzie aktualizowany po publikacji istotnych przepisów i wytycznych.

Przed zakupem sprawdź aktualne zasady sprzedawcy oraz informacje potrzebne do złożenia zamówienia na złoto inwestycyjne.

Najczęstsze pytania

Czy od lipca 2027 roku trzeba będzie pokazać dowód przy zakupie złota?

Weryfikacja tożsamości będzie wymagana między innymi przy transakcji sporadycznej gotówką od 3 000 euro. Od 10 000 euro procedura będzie szersza i niezależna od płatności. Sprawdzenie klienta może być konieczne również poniżej progów, zależnie od okoliczności.

Ile złota można kupić za gotówkę od lipca 2027 roku?

Unijny limit dotyczy wartości płatności, nie liczby gramów: wynosi 10 000 euro lub równowartość tej kwoty. Obejmuje również powiązane operacje. Niższe ograniczenia krajowe nadal mogą mieć zastosowanie.

Czy zakup złota jest rejestrowany?

Sprzedaż złota inwestycyjnego podlega już dziś ewidencji wymaganej przez polską ustawę o VAT, z danymi umożliwiającymi identyfikację nabywcy. Odrębnie występuje dokumentacja AML. Nie jest to równoznaczne z automatycznym zawiadomieniem o podejrzanej transakcji.

Czy podzielenie zakupu na kilka mniejszych zmienia zasady?

Nie wyłącza obowiązków, jeżeli operacje są powiązane. Sprzedawca ocenia ich związek i może uwzględnić łączną wartość. Samo wystawienie kilku zamówień nie przesądza o ich niezależności.

Czy AMLR dotyczy sprzedaży złota między osobami prywatnymi?

Limit z art. 80 nie obejmuje płatności między osobami fizycznymi działającymi prywatnie. Warunkiem jest brak zawodowego charakteru działania obu stron. Wyjątek dotyczy tego limitu, a nie wszystkich możliwych obowiązków związanych z transakcją.

Czy nowe przepisy oznaczają zakaz posiadania złota?

Nie, AMLR nie zakazuje posiadania ani kupowania złota. Wprowadza wymagania dotyczące transakcji i obowiązków podmiotów objętych rozporządzeniem.

Czy zakup złota przez internet też jest objęty AMLR?

Tak, sprzedaż online nie jest wyłączona z AMLR. Przy transakcjach sporadycznych od 10 000 euro sprzedawca zastosuje środki należytej staranności również przy przelewie lub karcie. Inne przesłanki mogą wymagać weryfikacji także poniżej tej kwoty.